به گزارش رویش نیوز سومین روز از کارگاه آموزش مربی سواد رسانه در مرکز همایش‌های کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان برگزار شد. این کارگاه در چهار روز و برای تربیت مدرسان کتاب سواد رسانه‌ای در پایه دهم برگزار شد.

 

بازی جزئی از هندسه تربیتی کودکان است و ما آن را جدی نگرفته‌ایم

در قسمت اول این کارگاه سلمان هاشمیان مباحث خود با موضوع بازی‌های مجازی ارائه داد.

سلمان هاشمیان در ابتدا درباره تفاوت بازی با گیم گفت: درحالی که ما به بازی‌های ورزشی و همچنین بازی‌های کامپیوتری کلمه بازی را استفاده می‌کنند اما در زبان انگلیسی بین بازی و گیم تفاوت وجود دارد. گیم به بازی‌های مجازی و بازی به بازی‌های حرکتی گفته می‌شود.

وی سپس روایتی دراین‌باره مطرح کرد: پیامبر (ص) می‌فرمایند: بازی کودکان در سنین خردسالی باعث افزایش عقل او در بزرگ‌سالی می‌شود. هم‌چنین امام موسی کاظم(ع) می‌فرمایند بچه‌ها باید بازی کنند تا در بزرگ‌سالی بردبار شوند.

هاشمیان پیرامون نقش بازی در تربیت کودکان اظهار داشت: ما بازی را جزئی از هندسه تربیتی کودکان نمی‌دانیم. تربیت در کودکی مانند حکاکی روی سنگ است و تربیت در نوجوانی مانند نوشتن روی آب روان است. در کشورهای دیگر در هر مجموعه‌ای یک بازی می‌بینیم. ما بازی را جدی نگرفته‌ایم. در اسلام هم نسبت به بازی توصیه‌های جالبی داریم. بازی در دنیای کودکان اصلی‌ترین موضوع است و در حال حاضر هم بازی فقط مختص کودکان نیست.

دبیر دوره تربیت مربی سواد رسانه‌ای خاطرنشان کرد: Play و game به هم تفاوت‌هایی دارند. اهمیت نتیجه، نقش اول بودن، نحوه تخلیه هیجان از تفاوت‌های بازی و گیم است.

وی افزود: رسانه‌های اول نوجوان‌ها گیم است. آمارهای استفاده از بازی‌های کامپیوتری نشان می‌دهد که ازلحاظ تفکیک جنسیتی 60 درصد پسران و 40 درصد دختران از این بازی‌ها استفاده می‌کنند.متوسط سن بازی در آینده‌ای نزدیک به 28 سال خواهد رسید.

این کارشناس رسانه پیرامون تاریخچه بازی‌های مجازی گفت: بازی‌های مجازی از دهه 1970 با آتاری آغاز شد. پس‌ازآن هم سگا به بازار آمد. پس از سگا هم شرکتی با نام نینتندو (Nintendo) به بازار بازی آمد.پس‌ازآن هم سونی پلی‌استیشن را به بازار روانه کرد و در ادامه مایکروسافت هم با ایکس باکس وارد بازار بازی‌های مجازی شد. اما پس‌از این‌ها کمپانی نینتندو و Wii با هم به میدان آمدند و زمین بازی را به کل عوض کردند. استفاده از سنسورهای حرکتی و بازی‌هایی که نیاز به حرکت داشته است. یکی از انتقاداتی که به بازی‌های کامپیوتری بود کم تحرکی بود که در این سری بازی‌ها این مشکل رفع شد.

هاشمیان ادامه داد: در حالی که در گذشته کنسول‌های بازی مورداستفاده قرار می‌گرفتند کم‌کم کنسول‌ها در تبلت ها و کامپیوترها تجلی یافتند اما هم چنان کنسول‌ها طرفداران خود را دارند. بازی‌ها روش‌های مختلفی را استفاده می‌کنند. واقعیت مجازی روشی است که بازی‌ها به کار می‌گیرند و فرد را در بازی هضم و غرق می‌کنند. اما بازی‌ها به همین‌جا اکتفا نکرده‌اند. پس از واقعیت مجازی به واقعیت افزوده می‌رسند. واقعیت افزوده یک نمای فیزیکی زنده و در تعامل با کاربر است که عناصری را پیرامون کاربر کم یا اضافه می‌کند. یعنی در واقعیت افزوده کنسول خود فرد بازی‌کننده است. که نمونه فعلی آن پوکمون است. لازم به ذکر است که نینتندو تولیدکننده بازی پوکمون است. بازی که هیجان دارد، حرکت دارد و طرفداران زیادی در دنیا به دست آورد. این کمپانی‌ها بازی را جدی گرفته‌اند، چون بازی برای کودکان جدی هست، اما ما آن را جدی نگرفته‌ایم.

دبیر دوره تربیت مربی سواد رسانه‌ای درباره آسیب‌های بازی‌های رایانه‌ای تصریح کرد: البته این بازی‌ها آسیب‌هایی دارند، گوشه‌گیری و انزوا، ضعف در مهارت‌های اجتماعی، دردسرسازی تخیل‌ها در زندگی واقعی از آسیب‌هایی است که امروزه این بازی‌ها پدید می‌آورند. خشونت یکی از آسیب‌هایی است که بازی‌ها برای کودکان دارند. بازی‌هایی در حال حاضر وجود دارد که در آن از ابتدا تا انتها 33000 نفر را می‌کشند. این خشونت‌ها باعث اتفاقات زیادی در دنیای واقعیت شده که در آن کودکان و نوجوانان دست به قتل‌هایی زده‌اند. کودکان در این بازی‌ها از کشت و کشتار لذت می‌برند. کشت و کشتار عادی می‌شود و باعث خشونت‌های رفتاری می‌شود.

سلمان هاشمیان گفت: حضرت علی(ع) می‌فرمایند قلب نوجوان همچنان زمین کاشته نشده‌ای است که آماده پذیرش هر بذری است که در آن کاشته شود.

وی افزود: بحث بعدی که در بازی‌ها وارد شده است بازی‌های مستهجن و جنسی است. برای مثال برخی بازی‌ها که در عامه به عنوان بازی‌های خاله بازی است که دارای مفاهیم جنسی است.

این کارشناس رسانه درباره رتبه‌بندی بازی‌های بیان داشت: بازی‌ها در دنیا دارای درجه‌بندی‌هایی هستند، با توجه به این که دنیای گسترده‌ای در بازی‌ها هست شناسایی محتوای آن بسیار سخت است برای همین در دنیا سیستم درجه‌بندی بازی‌های رایانه‌ای وجود دارد. این سیستم در آمریکا با نام ESRB و در اروپا با نام PEGI شناخته می‌شود. در ایران نیز چند سالی است سیستم درجه‌بندی بازی‌های رایانه‌ای با نام ESRA به فعالیت می‌پردازد و توسط بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای به ارزیابی بازی‌ها می‌پردازند. بهتر است تا برای خرید بازی‌ها ابتدا به این سایت مراجعه کنیم تا بتوانیم بازی مناسبی برای فرزندان خود تهیه کنیم. بازی‌های ایرانی مناسبی هم به بازار وارد شده که با اغماض بازی‌های خوبی هستند و می‌توان از آن ها استفاده مناسبی کرد.

 

رسانه‌ها هر روز به دنبال راهه‌ای جدید تأثیرگذاری بر مخاطبان هستند و حتی بر مردمک چشمان مخاطبان برنامه‌ریزی می‌کنند

در قسمت اول این کارگاه احمد مهرشاد مباحث خود با موضوع مخاطب شناسی و بازنمایی رسانه ارائه داد.

احمد مهرشاد جامعه‌شناس و کارشناس رسانه پیرامون تأثیرات رسانه گفت: در طول دوران مختلف هر روز رسانه‌ها تأثیر بیشتری بر زندگی افراد گذاشته‌اند و مخاطبین هم روزبه‌روز به رسانه وابسته‌تر شده‌اند. مکاتب مختلفی درباره تأثیرات رسانه وجود دارد، برخی ابزارگرا هستند که معتقدند رسانه‌ها فقط تکنولوژی هستند. اما گروهی دیگر هستند که در مقابل این مکتب معتقدند رسانه دارای تأثیراتی جدی و درازمدت دارند.

مهرشاد خاطرنشان کرد: موضوعی که دراین‌باره گاهی مطرح می‌شود این است که آیا رسانه به عنوان انتقال دهنده اخبار بر روی مخاطب خود اثر می‌گذارد یا این که بر روی ساختارها نیز مؤثر است؟ شما اگر نگاهی به آثار پستمن بیندازید، جنس رسانه‌ها در انتقال پیام و مخاطبان آن ها مؤثر هستند. پستمن معتقد است جامعه تلویزیون زده فکر کردن را یاد نمی‌گیرد و به سمت تک‌بعدی شدن حرکت می‌کند پس نوع رسانه را مؤثر می‌داند و نه پیام رسانه‌ها را.

این کارشناس رسانه در ادامه درباره دیگر تأثیرات رسانه ادامه داد: پس از پست من یک متفکر فرانسوی معتقد است که رسانه‌های جدید باعث سرعت بخشی به تغییرات اجتماعی می‌شوند و این سرعت تغییرات باعث کاهش فکر کردن در میان جامعه می‌شود. مانوئل کاسترز نیز که از صاحب‌نظران این حوزه است در کتابی با عنوان شبکه‌های خشم و امید در رابطه با شبکه‌های اجتماعی معتقد است که این شبکه‌ها در حالی که امیدبخش هستند اما یک خشمی هم ایجاد می‌کنند. در کل بحث تأثیر رسانه‌ها بر روی مخاطب یکی از بحث‌های خیلی مهم است.

وی افزود: رسانه کارکردهای مختلفی دارد، اطلاع‌رسانی، سرگرمی و اقناع سه کارکرد اصلی رسانه‌ها می‌باشند. مخاطب هم می‌تواند. رسانه‌های تصویری از روش‌های زیادی استفاده می‌کنند. روش فنی و هنری، روش دانش شناختی و روش فرهنگی روش‌هایی است که رسانه‌ها از آن استفاده می‌کنند.

مهرشاد درباره بازنمایی واقعیت در رسانه‌های مختلف عنوان داشت: یکی از مواردی که پیرامون تأثیر رسانه بر مخاطبین مطرح می‌شود بازنمایی است و مفهوم آن این است که رسانه‌ها واقعیت را منعکس نمی‌کنند، بلکه بازنمایی واقعیت را نشان می‌دهند. مثلاً در حوزه اطلاع‌رسانی رسانه نمی‌تواند واقعیت را نشان دهد. اولین جایی که ممکن است واقعیت مورد تغییر قرار بگیرد دروازه‌بانی خبر است، در مرحله دوم رسانه با خبرنویسی خودش در واقعیت تغییر ایجاد می‌کند. به عنوان مثال صداوسیما می‌گوید فلسطینی‌های سرزمین‌های اشغالی و آن ها می‌گویند اعراب ساکن اسراییل. نحوه چینش اخبار نیز در بازنمایی واقعیت تأثیر دارد. نوع تحلیلی که نسبت به اخبار ارائه داده می‌شد نیز در پوشش واقعیت مؤثر است. جایگاه مخاطب فعال کجاست؟ مخاطب به این مسائل در برخورد با اخبار توجه می‌کند. در سواد رسانه 5 اصل اساسی وجود دارد؟ با چه هدفی، با چه تکنیک هایی، با چه پیامی و با چه تأثیری؟

این کارشناس رسانه پیرامون شرایط مؤثر در تأثیر رسانه‌ها گفت: در تأثیر رسانه شرایط مخاطب مؤثر است، یعنی این که مخاطب در چه شرایطی، با چه جنسیتی، سنی و چه مختصاتی باشد در این امر تأثیر دارد. در این رابطه هم صحبت‌های زیادی در این رابطه شده است. هرکسی بر اساس مشخصاتش دریافتی از رسانه‌ها دارد. سواد رسانه‌ای به ما می‌گوید که وقتی با یک رسانه مواجه می‌شوید ببینید روی چه مخاطبی، چه اثری خواهد گذاشت. روی برخی محصولات رسانه‌ای به حدی کارشده است که برای هر گروهی تأثیر مشخصی خواهد گذاشت.

مهرشاد ادامه داد: اگر شما بخواهید وارد عرصه تأثیرگذاری شوید چه خواهید کرد. خیلی وقت‌ها علت شکست ما در فعالیت رسانه‌ای این است که به مسئله مخاطب شناسی توجه نمی‌کنید. به عنوان مثال در صداوسیما هیچ تفاوتی برای مخاطبین در نظر گرفته نمی‌شود و وقتی این اتفاق می‌افتد مخاطب خیلی زود دل‌زده می‌شود چون حس می‌کند برای او برنامه‌ریزی صورت نگرفته باشد. سر کلاس هم همین قضیه وجود دارد.

این کارشناس رسانه و جامعه‌شناس درباره تأثیرات رسانه بر تصورات مبنایی انسان‌ها تصریح کرد: تصور ما در خیلی از مسائل مبنایی توسط رسانه صورت می‌گیرد. کافی است به تصویر ذهنی خود درباره مالک اشتر و مختار مراجعه کنید. امروز اگر نتوانیم ذهن مخاطب را به سمت فعال بودن سوق دهیم جوان و نوجوان ما تصاویر ذهنی خود از خدا و معنویات را از جای دیگری می‌گیرد. محور بحث مخاطب فعال این است که اگر من حواسم به بازنمایی واقعیت باشد فضای فکری خود را تنظیم می‌کنم و به محصول رسانه واگذار نمی‌کنم.

مهرشاد در پایان گفت: رسانه‌ها هر روز بیشتر و بیشتر به دنبال راهه‌ای مختلف تأثیرگذاری بر روی مخاطبان هستند و حتی بر مردمک چشمانتان برنامه‌ریزی می‌کنند. با توجه به رسانه‌های جدید مخاطب روزبه‌روز فعال‌تر شده و اطلاعات بیشتری به دست می‌آورد.

 

افزودن نظر

captcha
  • پربیننده‌ترین
  • مطلب دیگری نیست