رویش نیوز-سرویس دین و اندیشه:  ماه دوست­‌داشتنی رمضان که فقط گرسنگی و تشنگی و خوردن­های هول­‌هولکی سحر و انتظارهای شیرین افطار را ندارد .

امام زمان و ماه رمضان

ماه دوست­‌داشتنی رمضان که فقط گرسنگی و تشنگی و خوردن­های هول­‌هولکی سحر و انتظارهای شیرین افطار را ندارد. این ماهِ واقعا ماه، دعا و مناجات دارد و شب­های قدر و ابوحمزۀ ثمالی دارد و دعای جوشن کبیر و خیلی چیزهای دیگر. در احادیث این ماه را به ماه توبه، انابه، استغفار و بخشش یاد کرده­‌اند. چنانکه رنگ و بوی قرآن هم در این ماه بسیار پر رنگ است و بهار کتاب الهی همین ماه است و بس. اما آیا می­توانیم عنصری را یاد کنیم که فراگیری وی در این ماه بر امور دیگر غالب باشد؟ و اگر آن گونه چیزی یافت شود، چیست؟
«ولایت» در اسلام مقوله­‌ای فوق­‌العاده مهم است و نبی اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) به فرمان خداوند سبحان از ابتدای رسالت تا زمان رحلت خویش بر آن تأکید بسیار ورزیده‌­اند. ولایت والیان امر که از نگاه شیعه و در مرحلۀ اصیل آن منحصر در دوازده جانشین معصوم رسول اعظم خواهد بود، در تمامی عقاید و عبادات اصیل شیعی جریان دارد و روح عقاید و عبادات به شمار رفته و فقط باید مقداری نگاه خود را تیز نمود تا این جوهره را در میان آنها دریافت.
ماه رمضان نیز مستثنای از امور عبادی ما مسلمانان و شیعیان نیست. مصداق کنونی ولایت نبوی در حضرت امام زمان(عجل الله فرجه) تجلی دارد و در ادامه چند مورد از ارتباط ماه مبارک رمضان با ولایت و امام زمان را یاد می­کنیم و شما خوانندۀ ارجمند نیز یقینا با تفکر و اندیشۀ بیشتر در اعمال و ادعیه و دستورات این ماه، موارد دیگری را خواهی یافت. خطبۀ مشهور نبوی انتهای ماه شعبان را در مفاتیح الجنان محدث قمی همه خوانده‌­ایم. یکی از اموری که نبی اعظم در ماه رمضان ما را بدان توصیه فرموده­‌اند «انتظار ظهور قائم آل محمد» در این ماه است. همچنین در زمان افطار، خواندن دعای عهد-که بیعت‌­نامۀ روزانۀ ما شیعیان با امام زمان است- مستحب می­باشد. روح شب­های قدر هم تقدیر امور ما انسان­ها توسط خداوند و نازل فرمودن آن بر امام مهدی و امضای حضرت نسبت بدان است و لازم نیست گفته شود چرا در همان شب­ها خواندن دعای «اللهم کن لولیک الحجه بن الحسن…» مورد تأکید قرار گرفته است. دعای شریف «افتتاح» نیز که در هر شب ماه مبارک خوانده می­شود، مملو از یاد مهدی زهرا و آن یوسف گم­گشته است. دعایی که توسط حضرت ولی عصر(عجل­‌الله­‌تعالی­‌فرجه­‌الشریف)، صادر گشته است.[۱] حتی اگر نیک بنگریم دعای «اللهم ادخل علی اهل القبور السرور…» هم در حقیقت تکرار دعای «اللهم عجل لولیک الفرج» خواهد بود و به غیر از این موارد می­توان مصادیق دیگری از یاد صاحب الزمان را در ادعیه، مناجات­ها و اعمال این ماه یافت.

پیامبر می فرماید: «ماه رمضان برترین ماه سال قمری است.» هم چنین در جایی دیگر ایشان فرموده : «مهدی(عج) سید و آقاست.»

اگر امروز امام مهدی(عج) برترین و کامل ترین انسان روی زمین است و ماه رمضان هم بهترین ماه خداست، پس باید بین این دو پیوندی عمیق باشد. اگر ماه رمضان، ماه ویژه سیر و سلوک است، پس باید با امام زمان(عج) که برترین سالک و رهروی خداست، پیوندی خاص وجود داشته و بین سلوک معنوی ما در این ماه با امام زمان(عج) هم رابطه ویژه ای باشد.

در ماه رمضان سه نوع رابطه است:

• پیوند امام مهدی(عج) و ماه رمضان،

• پیوند سلوک عبادی و معنوی ما در ماه رمضان با امام مهدی(عج)،

• رابطه سه گانه، یعنی رابطه ویژه امام مهدی(عج) با ما در ماه رمضان.

امام مهدی(عج) و ماه رمضان

زیارت آل یاسین شرح حالات عبادی و معنوی امام مهدی(عج) است. امام مهدی که راهش، امتداد راه پیامبر و امیرالمؤمنین و امام زین العابدین(ع) است. عبودیت و بندگی او نه از سر نیاز یا ترس، بلکه از سر درک حقیقت هستی و سپاس گزاری از خداست، عبودیتی که همیشه در وجود امام جاری است و در برخی حالات به نقطه اوج خود می رسد و ماه رمضان نقطه اوج بندگی امام است.

رسیدن به معبود در ماه رمضان به واسطه حضرت مهدی(عج)

فهم حقیقت رمضان و توفیق رسیدن به معبود جز با توسل به پیشگاه مهدی(عج) میسر نمی شود. دعای افتتاح هم در ماه رمضان درس سلوک می دهد که پروردگارا من خواهان تمام خوبی ها و کمالات هستم و می دانم که راه رسیدن به این کمالات توسل به امام مهدی(عج) است. پس مرا به برکت وجود او به نهایت نزدیکی به خود برسان.

هدایت معنوی و باطنی انسان ها به دست امام مهدی(عج) است و به برکت وجود معنوی و نورانی اوست که عالم هستی از فیض حق تعالی بهره مند می شود. حال اگر امام در نهایت بندگی باشد، در عبودیت او رحمت و مهربانی خدا نیز اوج می گیرد.

دعای امامان نشان می دهد که آن ها هم به درگاه حق تعالی رو می آوردند و برای کل هستی و به ویژه برای ما انسان ها از خداوند طلب بخشش می کردند. به همین دلیل است که می گویند به برکت سلوک معنوی امام، حیات بشری شکل می گیرد و امتداد می یابد و عالم به سوی کمال حرکت می کند و تنها با این تعبیر شب قدر معنا می یابد.

نکتۀ بعدی اینکه ماه رمضان، ماه قرآن و بهار آن است. از سوی دیگر پیغمبر اکرم به ما یادآوری فرموده‌­اند که دو یادگار مبارک ایشان یعنی «قرآن و عترت» از هم جدایی ندارند. از این جهت ماه رمضان بهار عترت و ولایت و امام زمان نیز هست. لذا اینکه مرحوم آیت الله شیخ موسی عباسی زنجانی فرموده که ماه ذی­حجه و شعبان دو ماه مختص به امام عصر(عجل الله فرجه) است،[۲] باید ضلع سومی به نام ماه رمضان را نیز بر آن افزود. دیگر آن که ماه ذی­حجه را به سبب نزول آیه ولایت در آن، ماه ولایت می­نامند، اما می­دانیم که قرآن دو نزول داشته و «نزول تدریجی» آن در طی ۲۳ سال بوده و «نزول دفعی»­اش از جمله همان آیه «الیوم اکملت لکم دینکم…» در ماه رمضان و در شب قدر بوده است. پس ماه رمضان نیز ماه ولایت امیرالمؤمنین و اولاد گرامی ایشان خواهد بود و اصولا چنانکه حضرت امام جعفر صادق(علیه السلام) ماه رمضان را ابتدای سال خوانده است(غُرَّةُ الشُّهُورِ شَهْرُ رَمَضان[۳]: طلیعه و ابتدای ماه­ها، ماه رمضان است)، سال حقیقی با ولایت آغاز می شود و عارفان شیعی سال را از ماه مبارک آغاز می کنند. در ادعیه فراوانی در این ماه می­خوانیم که خداوندا سال فعلی مرا اینگونه و آنگونه قرار بده و این شواهد متعدد هم بر ابتدای سال حقیقی بودن ماه مبارک گواهی می­دهد.
إن­شاء­الله در ادعیه و مناجات­های خود ظهور ولی عصر و امام زمان خود را در صدر خواسته­‌ها و ورد زبان خود قرار داده(آن­گونه که در زیارتی معتبر ادعا می­کنیم: وَ مُقَدِّمَکُم أمامَ طَلِبَتِی) و آمدن هر چه سریعتر آن منجی اعظم را از خداوند منان و مهربان تمنا و خواهش می­کنیم. به قول حافظ گرامی: «گفتم: دعای دولت او ورد حافظ است/گفت: این دعا ملایک هفت آسمان کنند»؛ اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم.

 

دعایی که امام زمان(عج) برای ماه رمضان توصیه می کنند

یکی از ایام دعا برای امام زمان علیه السلام ماه مبارک رمضان است به خصوص شبهای این ماه شریف، چرا که این ماه، بهار دعا کردن است و این دعا (دعا برای امام) نیز بهترین دعاها است. از همین روی از شخص آن حضرت (عج) - که خداوند  فرجش را برساند- اَمر و اهتمام به دعای افتتاح در شب های این ماه رسیده است. بنابراین، از خواندن آن غافل مشو که دعایی است نفیس و جامع مطالب دنیا و آخرت.

و نیز موید این مطلب است آنکه رئیس محدثین شیخ بزرگوار صدوق در کتاب «فضائل شهر رمضان» به سند خود از حضرت امام رضا علیه السلام آورده که درباره خوبی های ماه رمضان فرمودند: «کارهای نیک در ماه رمضان پذیرفته می شود و بدی ها آمرزیده می گردد، هر کس در ماه رمضان یک آیه از کتاب خدا را بخواند چنان است که کسی در ماه های دیگر ختم قرآن کند و هر که در این ماه به روی برادر مومنش بخندد روز قیامت او را ملاقات ننماید جز این که در روی او خنده آورد و وی را به بهشت مژده دهد و هر کس در این ماه مومنی را یاری کند خدای تعالی او را در گذشتن از صراط  یاری نماید، روزی که پاها در آن خواهد لغزید و هر که در این ماه خشم خود را فرو گیرد خداوند روز قیامت خشم خود را از او بازدارد و کسی که در آن اندوهگینی را دادرس شود خدایش از بیم بزرگ روز قیامت در امان دارد و... »

و در ادامه فرمودند: «ماه رمضان؛ ماه برکت، ماه رحمت، ماه مغفرت و ماه توبه و بازگشت {به درگاه خداوند} است؛ هر کس در ماه رمضان آمرزیده نشود پس در چه ماهی آمرزیده خواهد شد؟ پس از خداوند بخواهید که روزه را از شما بپذیرد و آن را آخرین بار شما قرار ندهد، و این که شما را در این ماه برای فرمانبرداریش توفیق بخشد و از نافرمانیش محقوظ بدارد که او بهترین سوال شدگان است.»  

پیش تر گفتیم که دعا برای تعجیل و گشایش امر مولایمان حضرت حجت علیه السلام از اقسام یاری و کمک می باشد، که در این جهت شریف یاری کردن مومن تاکید شده این که در این ماه مبارک به آن عمل گردد. بدون شک یاری کردن امام علیه السلام بهترین و تمام ترین اصناف یاری کردن است.

و گواه بر آنچه ذکر شد از اهتمام به آن در ماه مبارک رمضان، دعایی است که در کتاب «اقبال» و «زادالمعاد» از امام چهارم سید العابدین و فرزندش ابوجعفر باقر علیه السلام روایت آمده که اولش چنین است: « اللهم هذا شهر رمضان ... و در آن آمده: اسالک ان تنصر خلیفه محمد و وصی محمد و القائم بالقسط من اوصیاء محمد صلواتک علیه و علهیم اعطف علیهم نصرک...» خدایا این ماه رمضان است... از تو می خواهم که جانشین محمد و وصی محمد و قیام کننده به عدالت از اوصیاء محمد - که درودهایت بر او و ایشان باد- را یاری نمایی، یاریت را بر آنان معطوف بدار.

و نیز شاهد بر آن است روایتی که ثقه الاسلام محمد بن یعقوب کلینی در کتاب «الصوم فروع کافی» از محمد بن عیسی به سند خود از امامان آورده که فرمودند: «این دعا را شب بیست و سوم ماه رمضان در حال سجده و برخاستن و نشستن و در هر حال تکرار می کنی و نیز هر قدر که توانی و هرگاه که به یادت آمد در دوران زندگیت، پس از حمد خدای تبارک و تعالی و درود بر پیامبر صل الله علیه وآله بگو: «اللهم کن لولیک ...؛ خداوندا برای ولی خودت حجت بن الحسن در این ساعت و هر ساعت سرپرست و نگهدار و یاور و راهنما و پیشوا و مددکار باش تا این که او را در زمین خویش (فرمانروای) مطاع گردانی و در آن دورانی طولانی بهره مند سازی.»

این حدیث شریف دلالت دارد بر این که دعا برای آن امر بزرگ (زودتر شدن ظهور) در شب بیست و سوم ماه رمضان مهمتر و موکدتر است از وقت ها و زمان های دیگر. همچنان که در ماه رمضان از سایر ماه ها تاکید بیشتری دارد به جهت این که جهات استجابت و روی آوردن به درگاه خداوند و پاداش در آن شب جمع است و نیز فرشتگان و روح در آن شب فرود می آیند و درهای فتح و رحمت آنقدر گشوده می شود که در شب های دیگر گشوده نشوند و بلکه از صریح بعضی از روایات به دست می آید که آن شب همان شب قدر است.           


ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[۱] . مجموعه ادعیه و زیارات پیرامون حضرت مهدی، ص۱۷۷٫
[۲] . دلیل الحاج، موسی عباسی، ص۴٫
[۳] . ر.ک: فضائل الاشهر الثلاثه، شیخ صدوق(متوفای ۳۸۱ق)

افزودن نظر

captcha
  • پربیننده‌ترین
  • مطلب دیگری نیست